Tuńczyk – król oceanów i przysmak nie tylko dla koneserów


Tuńczyk wyspa kobiet

Oto drapieżnik, którego da się lubić. Co więcej, jego wielbicieli na całym świecie nie brakuje, a szefowie kuchni w najróżniejszych zakątkach naszej planety wciąż proponują kolejne dania z tuńczykiem w roli głównej. Jest to ryba wyjątkowa, za którą najwięksi smakosze są w stanie naprawdę słono zapłacić.

Ta popularność ma też jednak swoje ciemne strony. By móc cieszyć się walorami tuńczyka i umożliwić to również przyszłym pokoleniom, należy skupić się na odpowiedniej ochronie rybnych populacji. Dlatego, sięgając po tuńczyka, upewnijmy się, że został on pozyskany zgodnie z zasadami zrównoważonego rybołówstwa.

O tuńczyku słów kilka

Wyróżnia się 15 gatunków tuńczykowatych. Przeciętnie ryba waży do 200 kilogramów, choć można spotkać zarówno gatunki takie jak bonito, w przypadku których waga nie przekracza 20 kilogramów, jak i prawdziwych gigantów – tuńczyki błękitnopłatwe – o długości 4 metrów i wadze ponad 600 kilogramów. Tuńczyka rozpoznać można po torpedowatym kształcie ciała. Jest on jedną z najszybszych ryb na naszej planecie. Jego mięso cechuje się dość ciemną barwą: od różowej aż po fioletową.

Głównymi miejscami występowania tuńczyka są tropikalne rejony Atlantyku i Oceanu Spokojnego. Zasiedla również Morze Śródziemne i Czarne. Rzadziej, ale pojawia się także w znacznie chłodniejszych akwenach: Morzu Północnym oraz Morzu Barentsa.

Poznaj tuńczyka od kuchni

Steki, tuszki, ale przede wszystkim tuńczyk w puszce stał się ulubieńcem smakoszy w naszym kraju. Zawsze pod ręką w większości polskich kuchni, bo mamy już swoje ulubione potrawy z dodatkiem tej ryby: sałatki, makarony, pasty, tarty. Ponadto tuńczyk w puszce bywa kołem ratunkowym dla osób, którym zależy na czasie i szybkim przyrządzeniu pysznego domowego posiłku.

Inspiracji na wyborne dania z tuńczykiem warto szukać w kuchniach śródziemnomorskich. Przyjrzyjmy się pracy włoskich szefów kuchni i słynnemu spaghetti al tonno, w którym ryba obowiązkowo musi być zestawiona z pomidorami. Francuzi natomiast nie wyobrażają sobie bez tuńczyka sałatki nicejskiej, a Hiszpanie zamieniają go w wyśmienity farsz do swoich legendarnych pierogów empanadas.

Tuńczyk zajmuje szczególne miejsce także w kuchni japońskiej. Jest ważnym składnikiem sushi i sashimi. Do dziś wrażenie robi kwota, jaką w 2020 roku na noworocznym targu rybnym odbywającym się w Tokio na rynku Toyosu zapłacił właściciel jednej z japońskich sieci restauracji. Ważący 276 kilogramów tuńczyk błękitnopłetwy został sprzedany za prawie dwa miliony dolarów! To jeden z najlepszych i najbardziej wymiernych dowodów na to, że drapieżnik jest naprawdę wyjątkowym specjałem.

Świat bez tuńczyka – czy to możliwe?

Zanim zaczniemy poszukiwania najlepszych przepisów na przyrządzenie tuńczyka, należy spojrzeć na rybę z perspektywy szerszej niż własny talerz. Popularność ryby doprowadziła bowiem do intensywnego eksploatowania jej zasobów, skutkując tym, że tuńczyk błękitnopłetwy znalazł się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN).

Podkreślić należy fakt, że połowy ryby odbiły piętno zarówno na populacji samego tuńczyka, jak i na stanie środowiska oraz bezpieczeństwie innych morskich zwierząt. Chodzi już nie tylko o zachwianie ekosystemu, w którym drapieżny tuńczyk odgrywa istotną rolę. Podczas połowów cierpią także zagrożone gatunki delfinów, rekinów i żółwi morskich. Jeszcze jeden aspekt powinniśmy mieć na uwadze – 800 milinów ludzi jest zależnych od rybołówstwa. Troska o oceany i żyjące w nim ryby, to także ochrona przybrzeżnych społeczności.

Ochrona tuńczyka to priorytet

Świadomość tych wszystkich problemów zaowocowała podjęciem licznych inicjatyw mających na celu promowanie odpowiedzialnego, zrównoważonego rybołówstwa. Gra się toczy o wysoką stawkę – od tego zależy, czy uda nam się przywrócić równowagę w oceanach i czy będziemy mogli w kolejnych latach cieszyć się smakiem tuńczyka.

Choć nadal trudno jest kontrolować wszystkie źródła pochodzenia połowów, coraz więcej liczących się w branży spożywczej firm i marek stawia na pozyskiwanie ryb z połowów certyfikowanych przez organizację MSC, której celem jest ochrona zasobów mórz i oceanów. Jedną z nich jest marka Rio Mare, która od czterech lat współpracuje z WWF w ramach akcji „Razem dla oceanów”, podejmując zobowiązania związane z racjonalnym korzystaniem ze stad tuńczyka, co przekłada się na poprawę stanu całego ekosystemu oceanicznego.

Dotychczas podjęte działania sprawiły, że dziś blisko 70% surowca marki pochodzi z połowów posiadających certyfikat zrównoważonego rybołówstwa MSC lub z wiarygodnych i kompleksowych projektów udoskonalania rybołówstwa (ang. Fisheries Improvement Projects, FIPs). Do końca 2024 roku ma to być 100%. Inicjatywa „Razem dla oceanów” opiera się również na prowadzeniu kampanii informacyjnych, by zwiększać świadomość zarówno producentów i przetwórców żywności, jak i nas – konsumentów na temat znaczenia zrównoważonego rybołówstwa.

Świadomy powrót do kuchni

Oprócz poszerzania umiejętności kulinarnych, warto zwiększać swoją wiedzę na temat otaczającego nas świata. Gdy zapoznaliśmy się już z sytuacją tuńczyka, warto docenić go jeszcze bardziej i wybierać ryby, które pochodzą ze sprawdzonych źródeł. To właśnie one będą podstawą wyśmienitego musu z tuńczyka, którego z powodzeniem można serwować w charakterze eleganckiej przystawki. Brakuje nam pomysłu na smaczny, ale prosty w przygotowaniu obiad?

Proponujemy tagliatelle z cytrynowym porem i sosem z tuńczyka, które zadowoli najbardziej wymagające podniebienia. Dzięki uniwersalnemu tuńczykowi w oliwie z oliwek przyrządzić możemy też sałatkę meksykańską z awokado i rzeżuchą. Przyszedł czas, by zaszaleć z mniej oczywistymi kompozycjami? Świetnie się składa, bo przepis na tuńczyka z chili, smażoną czerwoną cebulą i pomarańczami czeka na wypróbowanie.

Kremowy mus z tuńczyka

Czas przygotowania: 10 minut
Liczba porcji: 4

Składniki:

• Tuńczyk w oliwie z oliwek MSC 3x80g
• 100 g kremowego serka
• 100 ml śmietany kremówki 36%
• 2 łyżki majonezu
• 30 g pistacji bez skorupek
• sól do smaku

Sposób przygotowania:
1. Odsącz tuńczyka, zmiksuj go w blenderze z serkiem i majonezem tak, by powstała gładka masa.
2. Śmietanę ubij na sztywno ze szczyptą soli i połącz z kremem z tuńczyka. Zostaw w lodówce. Podawaj schłodzone i udekorowane posiekanymi pistacjami.

Makaron z tuńczykiem i cytrynowym porem

Czas przygotowania: 25 minut
Liczba porcji: 4

Składniki:
• Tuńczyk w oliwie z oliwek MSC 3x80g
• 2 pory
 1 cytryna
• 30 g masła
• 20 g oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia
• 100 ml mleka
• 40 g startego sera Parmigiano Reggiano
• sól i pieprz do smaku
• makaron, np. tagliatelle

Sposób przygotowania:
1. Drobno pokrojone pory podsmaż na oliwie i maśle. Dopraw solą, dodaj mleko i kilka łyżek wody. Gotuj na małym ogniu przez ok. 15 minut.
2. Obieraczką do warzyw zdejmij z cytryny kilka długich pasków skórki. Blanszuj je przez minutę, odcedź i pokrój na drobne kawałki.
3. Makaron ugotuj al dente według instrukcji na opakowaniu.
4. Sos porowy podlej kilkoma łyżkami wody z gotowania makaronu, a następnie dodaj dobrze odsączony makaron i starty ser. Mieszaj potrawę, pozostawiając ją na ogniu przez minutę.
5. Po zdjęciu z ognia dodaj skórkę z cytryny i tuńczyka z odrobiną oliwy. Posyp świeżo mielonym pieprzem. Serwuj od razu.

Tuńczykowa sałatka meksykańska

Czas przygotowania: 10 minut
Liczba porcji: 4

Składniki:
• Tuńczyk w oliwie z oliwek MSC 3x80g
• ½ puszki fasoli czerwonej
• ½ puszki kukurydzy
• 3 plastry papryki czerwonej konserwowej
• 1 awokado
• 200 g pomidorków koktajlowych
• 1 opakowanie roszponki
• 1 limonka
• rzeżucha
• sól i pieprz do smaku

Sposób przygotowania:
1. Zetrzyj na tarce skórkę z limonki i wyciśnij z niej sok. Pokrój pomidory i paprykę czerwoną.
2. Awokado obierz, usuń pestkę i pokrój w grubą kostkę. Skrop sokiem z limonki.
3. Do umytej roszponki dodaj pokrojone warzywa, kukurydzę i fasolę. Odsącz tuńczyka i wymieszaj go z pozostałymi składnikami. Przed podaniem danie posyp rzeżuchą i skórką z limonki.

Tuńczyk na pomarańczach z czerwoną cebulą i ziemniakami

Czas przygotowania: 25 minut
Liczba porcji: 4

Składniki:
• Tuńczyk w oliwie z oliwek MSC 3x80g
• 2 czerwone cebule
• 2 pomarańcze
• 10 ziemniaków
• 2 małe liście laurowe
• 40 ml oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia
• 20 g cukru
• 1 łyżka octu jabłkowego
• sól i pieprz do smaku

Sposób przygotowania:
1. Pokrojoną w pióra cebulę czerwoną lekko podsmaż na oliwie z oliwek. Dodaj liście laurowe, cukier, ocet i odrobinę soli. Smaż aż cebula zmięknie. Zdejmij patelnię z ognia i dodaj otartą skórkę z pomarańczy.
2. Ziemniaki ugotuj w mundurkach w osolonej wodzie, ostudź i pokrój na cztery części. Obierz pomarańcze, pokrój je na plastry.
3. Ułóż pomarańcze na talerzu, na nich ułóż ziemniaki z cebulą i odsądzonego tuńczyka.

Poprzedni 5 mln zł na 5-lecie programu „Pomagamy jak umiemy”
Następny Regenerujący zabieg laminacji do włosów suchych i łamliwych RADICAL® NOWOŚĆ!