Syndrom mamusi

Dlaczego niektórzy mężczyźni mają trudności ze stawianiem granic, podejmowaniem samodzielnych decyzji i budowaniem bliskich relacji? Skąd bierze się przekonanie, że na miłość trzeba zasłużyć, a własne potrzeby należy podporządkować oczekiwaniom innych? Odpowiedzi mogą kryć się w dzieciństwie, a szczególnie w relacji z matką. Temu zagadnieniu poświęcona jest książka „Syndrom mamusi” Magdaleny Adaszewskiej i Jacka Masłowskiego, której premiera zaplanowana jest na 10 listopada 2026 roku.

Syndrom mamusi – kiedy relacja z matką wpływa na dorosłe życie

Relacja z matką jest jedną z pierwszych i najważniejszych więzi w życiu dziecka. To w jej kontekście kształtują się wczesne doświadczenia bliskości, bezpieczeństwa, akceptacji i autonomii. Nie oznacza to, że matka odpowiada za wszystkie późniejsze trudności syna. Jednak określone wzorce relacyjne, szczególnie jeśli utrzymują się przez wiele lat, mogą wpływać na sposób, w jaki mężczyzna postrzega siebie i funkcjonuje w dorosłych związkach.

Matka nadmiernie kontrolująca, nadopiekuńcza, emocjonalnie niedostępna lub obarczająca syna odpowiedzialnością za własne samopoczucie może nieświadomie utrudniać mu rozwijanie niezależności. Chłopiec uczy się wówczas, że aby zachować bliskość, powinien spełniać oczekiwania, unikać konfliktów lub rezygnować z własnych potrzeb.

Takie strategie mogą pomagać dziecku odnaleźć się w trudnej sytuacji rodzinnej. W dorosłości nie zawsze jednak służą jego dobrostanowi.

Dlaczego dorosły mężczyzna wciąż próbuje zasłużyć na miłość?

Niektórzy mężczyźni wchodzą w dorosłość z głęboko zakorzenionym przekonaniem, że ich wartość zależy od tego, jak dobrze spełniają oczekiwania innych. Mogą nadmiernie zabiegać o aprobatę, odczuwać silne poczucie winy podczas odmawiania lub obawiać się odrzucenia, gdy zaczynają wyrażać własne zdanie.

Inni reagują w przeciwny sposób – unikają emocjonalnej bliskości, wycofują się z relacji lub próbują zachować kontrolę nad każdym aspektem swojego życia.

Za pozornie odmiennymi zachowaniami mogą stać podobne doświadczenia: trudność w wyrażaniu emocji, lęk przed utratą akceptacji czy przekonanie, że zależność od drugiej osoby oznacza zagrożenie.

To, co w dzieciństwie było sposobem na uzyskanie poczucia bezpieczeństwa, w dorosłości może stać się przeszkodą w budowaniu partnerskiej relacji.

Nadopiekuńcza, kontrolująca czy emocjonalnie niedostępna matka?

W książce „Syndrom mamusi” Magdalena Adaszewska rozmawia z Jackiem Masłowskim o różnych doświadczeniach mężczyzn wychowywanych przez matki, których zachowania mogły utrudniać rozwój emocjonalnej samodzielności.

Autorzy przyglądają się między innymi sytuacjom, w których:

• Nadopiekuńczość ogranicza możliwość podejmowania własnych decyzji i uczenia się odpowiedzialności.
• Nadmierna kontrola sprawia, że dziecko zaczyna postrzegać niezależność jako coś niewłaściwego lub zagrażającego relacji.
• Chłód emocjonalny utrudnia rozwijanie poczucia bezpieczeństwa i swobodnego wyrażania potrzeb.
• Emocjonalna zależność matki od syna prowadzi do odwrócenia ról, gdy dziecko zaczyna czuć się odpowiedzialne za samopoczucie dorosłego.
• Wysokie wymagania i warunkowa akceptacja sprzyjają przekonaniu, że na miłość i uznanie trzeba nieustannie pracować.

Każda z tych sytuacji może pozostawić inne ślady w psychice. Znaczenie mają również temperament dziecka, relacja z ojcem, pozostałe więzi rodzinne i późniejsze doświadczenia życiowe.

Jak syndrom mamusi może przejawiać się w związku?

Trudności wynikające z wczesnych doświadczeń relacyjnych często stają się szczególnie widoczne w bliskich związkach. Dorosły mężczyzna może mieć problem z wyznaczaniem granic wobec matki, odczuwać nadmierną odpowiedzialność za jej emocje lub unikać konfliktów z partnerką z obawy przed utratą jej akceptacji.

Zdarza się również, że nieświadomie oczekuje od partnerki podobnej opieki, jaką otrzymywał w dzieciństwie, albo przeciwnie – traktuje każdą próbę zbliżenia jako ograniczenie własnej niezależności.

W takich relacjach łatwo o nieporozumienia. Partnerka może odbierać wycofanie jako brak zaangażowania, a trudności z podejmowaniem decyzji jako niedojrzałość. Tymczasem za określonymi zachowaniami mogą kryć się utrwalone wzorce emocjonalne, których sam mężczyzna nie jest świadomy.

Nie oznacza to jednak, że każda trudność w związku wynika z relacji z matką. „Syndrom mamusi” nie jest formalną diagnozą psychologiczną ani psychiatryczną, lecz potocznym określeniem pewnych wzorców funkcjonowania i zależności emocjonalnych.

Czy można przełamać schematy wyniesione z dzieciństwa?

Wczesne doświadczenia mogą wpływać na późniejsze życie, ale nie determinują go w sposób nieodwracalny. Ważnym krokiem jest rozpoznanie własnych reakcji i zrozumienie, skąd mogą się brać.

Dlaczego odmawianie wywołuje poczucie winy? Dlaczego konflikt z bliską osobą budzi tak silny niepokój? Skąd potrzeba nieustannego udowadniania swojej wartości albo trudność w proszeniu o wsparcie?

Odpowiedzi na podobne pytania mogą pomóc dostrzec schematy, które przez lata działały automatycznie. Praca nad nimi obejmuje między innymi rozwijanie świadomości emocjonalnej, uczenie się stawiania granic i stopniowe budowanie bardziej autonomicznych relacji.

Nie chodzi przy tym o obwinianie matek ani odcinanie się od rodziny, lecz o zrozumienie własnej historii i odzyskiwanie wpływu na obecne wybory.

„Syndrom mamusi” – książka oparta na rozmowach i historiach mężczyzn

Magdalena Adaszewska i Jacek Masłowski podejmują temat wpływu dzieciństwa na męską tożsamość, samoocenę, ojcostwo, pracę oraz zdolność do tworzenia bliskich relacji.

W rozmowy autorów wplecione zostały historie mężczyzn z różnymi doświadczeniami rodzinnymi. Pokazują one, jak sposoby radzenia sobie z trudnościami, wypracowane w dzieciństwie, mogą powracać w dorosłych decyzjach i zachowaniach.

Książka stawia pytania o granice między miłością a kontrolą, troską a nadopiekuńczością oraz bliskością a emocjonalnym uwikłaniem.

To zagadnienia ważne nie tylko dla mężczyzn próbujących zrozumieć własne doświadczenia, lecz także dla ich partnerek, żon i matek.

Magdalena Adaszewska i Jacek Masłowski – autorzy książki

Magdalena Adaszewska jest pisarką i dziennikarką, autorką powieści, wywiadów oraz publikacji poświęconych psychologii i relacjom międzyludzkim. Przez lata współpracowała z magazynami „Twój Styl”, „Elle”, „Marie Claire” i „Pani”. Jest absolwentką filologii polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wspólnie z Jackiem Masłowskim napisała wcześniej książkę „Syndrom tatusia”. Mieszka i tworzy w Toskanii.

Jacek Masłowski jest filozofem z wykształcenia, terapeutą i trenerem pracującym w nurtach Gestalt i EMDR. Współzałożyciel i prezes Fundacji Masculinum oraz założyciel Instytutu Zdrowia Psychicznego Masculinum. Zajmuje się tematyką męskości, ojcostwa, relacji i zdrowia psychicznego mężczyzn.

Jest autorem i współautorem licznych publikacji, między innymi „Czasem czuły, czasem barbarzyńca”, „Mężczyzna na zakręcie”, „Syndrom tatusia” oraz „Uwolnić męskość”. Prowadzi również kanał na YouTubie „Czasem czuły, czasem barbarzyńca”.

Dla kogo jest książka „Syndrom mamusi”?

Publikacja może zainteresować osoby, które chcą lepiej zrozumieć psychologiczne uwarunkowania dorosłych relacji, zwłaszcza w kontekście doświadczeń rodzinnych i więzi z matką.

To propozycja dla mężczyzn, którzy dostrzegają u siebie powtarzające się trudności w budowaniu bliskości, ale także dla kobiet próbujących zrozumieć zachowania partnerów oraz matek zastanawiających się nad tym, jak wspierać samodzielność emocjonalną synów.

Najważniejsze pytanie nie brzmi jednak, kto jest winny trudnościom dorosłego człowieka, lecz co można zrobić, aby dawne schematy przestały kierować jego obecnym życiem.

„Syndrom mamusi” – Magdalena Adaszewska, Jacek Masłowski. Premiera: 10 listopada 2026 roku.