To czasem decyzja podjęta jeszcze przed pierwszym dzwonkiem: zostać w domu czy iść do szkoły mimo stresu, że okres zaskoczy w najmniej odpowiednim momencie. Dane są alarmujące – co piąta uczennica opuściła lekcje przez brak podpaski. Dlatego Kulczyk Foundation wraca z apelem „Tak dla podpasek”, domagając się systemowego zapewnienia dostępu do środków menstruacyjnych w szkołach.
Coraz młodsze dziewczynki dostają pierwszej miesiączki, nierzadko jeszcze w początkowych klasach szkoły podstawowej. Dla wielu z nich to doświadczenie całkowicie zaskakujące i stresujące – szczególnie jeśli wcześniej nikt nie przygotował ich na to, czym jest menstruacja i jak sobie z nią radzić. Ponad 40% dziewczynek przyznaje, że w ich domach nie rozmawia się o okresie. Eksperci zwracają uwagę, że wiek inicjacji menstruacyjnej obniża się, a szkoła wciąż nie jest miejscem systemowo przygotowanym na potrzeby najmłodszych miesiączkujących uczennic. Tymczasem brak podpaski w szkolnej toalecie dla dziecka może oznaczać nie tylko dyskomfort, ale też paniczny lęk, wstyd i decyzję o powrocie do domu.
– To nie zawsze jest kwestia ekonomiczna – okres w tym wieku może zaskoczyć, niezależnie od tego czy to będzie pierwsza miesiączka czy kolejna – podkreśla Joanna Maliszewska-Mazek, dyrektorka projektów Kulczyk Foundation.
Dzień Higieny Menstruacyjnej obchodzony 28 maja ma przypominać, że miesiączka nie jest wyborem ani powodem do wstydu. To biologia. I podstawowa potrzeba zdrowotna, która nie powinna decydować o tym, czy dziewczynka może spokojnie uczestniczyć w lekcjach.
81% Polek i Polaków popiera dostęp do podpasek w szkołach*
Na początku 2021 roku Kulczyk Foundation zawiązała Okresową Koalicję, by w połowie 2023 roku ruszyć z kampanią Tak dla podpasek i złożyć w sejmie projekt ustawy dotyczący darmowego dostępu do środków menstruacyjnych w szkołach i na uczelniach oraz edukacji o zdrowiu menstruacyjnym. Dziś, mimo szerokiego społecznego poparcia, sytuacja nadal nie została rozwiązana systemowo.
– Ten projekt nie ma politycznego charakteru. To kwestia praw człowieka. Dlatego apelujemy o jego poparcie do parlamentarzystek i parlamentarzystów każdej z partii oraz każdej organizacji pozarządowej – czytamy w apelu.
Apelowi towarzyszy spot w reżyserii Moniki Kmity, który pokazuje codzienny dramat wielu uczennic. Dziewczynka musi zdecydować, czy za kieszonkowe kupić coś do jedzenia czy podpaski. A i tak nie w każdym sklepiku są w sprzedaży środki menstruacyjne.
Problem jest większy niż wielu osobom się wydaje. Z danych Kulczyk Foundation wynika, że co piątej uczennicy w Polsce zdarzyło się opuścić lekcje z powodu braku podpaski. Do tego dochodzi codzienny wstyd spowodowany tabu wokół menstruacji.
76% uczennic objętych pilotażem „Okresowe ABC” przyznało, że ukrywa środki menstruacyjne w drodze do toalety, a co piąta była świadkiem wyśmiewania lub przykrych komentarzy związanych z miesiączką. Dlatego tak ważne jest, by o miesiączce uczyli się także chłopcy.
Pilotaż pokazał, że rozwiązanie działa i że jest potrzebne. Dziewczynki mówiły edukatorkom, że dostępne w szkolnych łazienkach podpaski „ratują im życie”, szczególnie przy nieregularnych lub nagłych miesiączkach.
Program miał jednak charakter czasowy. Od jego zakończenia mija kolejny rok szkolny. Rok, w którym wiele uczennic nadal doświadczało wykluczenia i nierównego dostępu do edukacji z powodu braku podstawowych środków higienicznych.
Kulczyk Foundation i Okresowa Koalicja podkreślają, że szkoła powinna być miejscem, w którym wszyscy czują się bezpiecznie i mają równe szanse. Tym bardziej że dla wielu dzieci to właśnie szkoła staje się jedynym miejscem rzetelnej edukacji o dojrzewaniu.
Apel do rządzących można podpisać na stronie: www.takdlapodpasek.pl
Spot: https://www.youtube.com/watch?v=MaFsen70c28
Przywoływane dane pochodzą z raportu KF:
https://kulczykfoundation.org.pl/uploads/media/default/0001/05/0fbe618f4aa748170c8b3f096367e2c607888eb8.pdf
* badanie More in Common, Akcja Menstruacja
Więcej o pilotażu Okresowe ABC: https://kulczykfoundation.org.pl/co-robimy/pomocowe/okresowe-abc
Czy wiesz, że 27% dziewczynek przyznaje, że przynajmniej raz musiało zrezygnować z planów takich jak pójście do szkoły, na zajęcia sportowe lub spotkania z rówieśnikami z powodu braku podpasek lub tamponów
Czy zastanawiało Cię kiedyś, dlaczego w szkołach, szpitalach, galeriach handlowych, na stacjach benzynowych czy w miejscach pracy dostępny jest papier toaletowy, ręczniki papierowe i mydło, a nie ma podpasek?
Nie zgadzamy się na to. Czas to zmienić. Nie możemy spokojnie patrzeć na sytuację, w której tuż obok nas żyją kobiety zmuszone do wyboru pomiędzy jedzeniem, a podpaską.
Tak. To fakty. Jednej na pięć kobiet w Polsce zdarzyło się nie mieć pieniędzy na zakup odpowiednich środków menstruacyjnych. Z powodu okresu kobiety często nie pojawiają się w pracy czy szkole.
Chcemy walczyć z tym problemem. I chcemy zacząć od podstaw. Zaopatrzmy w podpaski wszystkie młode, menstruujące osoby w Polsce.
Zlikwidujmy poczucie wstydu.
Przekonajmy je, że zasobność portfela nie świadczy o tym, kim jesteśmy. Nie pozwólmy im na przerwy w nauce. Dajmy równe szanse wszystkim dziewczynkom i chłopcom w naszym kraju.
Zapewnijmy bezpłatny dostęp do środków menstruacyjnych i edukacji na temat zdrowia menstruacyjnego we wszystkich polskich szkołach.
Chcemy pójść śladami Anglii, Francji, Szkocji czy Nowej Zelandii, gdzie takie przepisy i programy już istnieją.
Ten projekt nie ma politycznego charakteru. To kwestia praw człowieka. Dlatego apelujemy o jego poparcie do parlamentarzystek i parlamentarzystów każdej z partii oraz każdej organizacji pozarządowej.
Zmieńmy na lepsze rzeczywistość w polskich szkołach. Razem możemy to zrobić.
Powiedzmy TAK darmowym podpaskom w każdej polskiej szkole.
