Jedna z najgłośniejszych współczesnych powieści ukraińskich trafi do polskich czytelników. Widzę, że interesuje cię ciemność Illariona Pawliuka to mroczny thriller psychologiczny, który w Ukrainie stał się prawdziwym fenomenem: sprzedaż książki przekroczyła 100 tysięcy egzemplarzy, ustanawiając rekord Wydawnictwa Starego Lwa w kategorii literatury dla dorosłych.
Powieść Pawliuka zaczyna się jak kryminalna zagadka, ale szybko okazuje się czymś znacznie więcej niż klasycznym śledztwem. To historia o ludzkiej obojętności, winie, żałobie, odkupieniu i ciemności, którą każdy człowiek nosi w sobie.
Bohaterem książki jest Andrij Hajster, psycholog kryminalny uciekający przed demonami własnej przeszłości. Trafia on do Busłowego Sadu, zapomnianego przez Boga i ludzi miasteczka, w którym pewnej zimowej nocy zaginęła mała dziewczynka. W okolicy grasuje także Bestia, seryjny morderca, którego zbrodnie mieszkańcy wolą ignorować.
Busłowy Sad okazuje się miejscem przeklętym. Czas zdaje się tu zapętlać, ludzie wiodą życie, którego nienawidzą, a śledztwo nieustannie trafia w ślepy zaułek. Hajster wierzy jednak, że zaginiona dziewczynka wciąż żyje i że uda się ją odnaleźć. Problem w tym, że nikomu poza nim naprawdę na tym nie zależy.
Widzę, że interesuje cię ciemność wymyka się prostym klasyfikacjom. To jednocześnie thriller psychologiczny, kryminał, wschodnioeuropejski noir i powieść z elementami mistyki. Filmowa narracja, niepokojąca symbolika i duszna atmosfera sprawiają, że książkę porównywano do Twin Peaks, której lokalna zbrodnia odsłania znacznie głębszy mrok.
O sile powieści świadczy nie tylko jej popularność w Ukrainie, ale także bardzo dobry odbiór przez czytelników. W 2023 roku Widzę, że interesuje cię ciemność znalazło się na szczycie zestawień najchętniej kupowanych książek w Ukrainie, a kolejne lata tylko potwierdziły status Pawliuka jako jednego z najważniejszych współczesnych ukraińskich autorów literatury gatunkowej.
Polscy pisarze również zwracają uwagę na nieoczywisty charakter tej powieści. Marcel Moss nazwał ją „mrocznym, hipnotycznym thrillerem, który zaczyna się od kryminalnej zagadki, a kończy zejściem w najciemniejsze zakamarki ludzkiej natury”. Wojciech Chmielarz określił książkę jako „ukraińskie Twin Peaks” i „jedną z tych książek, które zostawiają głęboki ślad w sercu”. Katarzyna Puzyńska podkreślała natomiast, że Pawliuk stworzył „niepokojący, pełen niedopowiedzeń świat, gdzie zbrodnia jest tylko tłem do rozważań o ludzkiej obojętności i naturze zła”.
Ukraińskie recenzje zwracały uwagę na mistrzowsko skonstruowaną intrygę, gęstą symbolikę oraz liczne odwołania kulturowe — między innymi do Ogrodu rozkoszy ziemskich Hieronima Boscha, Alicji w Krainie Czarów Lewisa Carrolla i Boskiej komedii Dantego. Podkreślano także, że powieść łączy napięcie thrillera z psychologiczną głębią i pytaniami o tożsamość, stratę, winę i odkupienie.
Illarion Pawliuk to ukraiński pisarz, producent, dziennikarz i dokumentalista. Urodził się w 1980 roku w Skadowsku w obwodzie chersońskim. Od 2023 roku jest porucznikiem Sił Zbrojnych Ukrainy i uczestnikiem wojny rosyjsko-ukraińskiej. Jest autorem bestsellerowych powieści Widzę, że interesuje cię ciemność, Biały popiół, Taniec kretyna i Księga Emila.
Widzę, że interesuje cię ciemność to propozycja dla czytelników, którzy lubią mroczne, wielowarstwowe historie, w których kryminalna zagadka jest tylko początkiem, a prawdziwe napięcie rodzi się z pytań o człowieka, jego słabość, lęk i odpowiedzialność. To thriller, który wciąga fabułą, ale zostaje w pamięci przede wszystkim dzięki temu, że zadaje niewygodne pytanie: jak łatwo człowiek przyzwyczaja się do ciemności?
